BÖLÜM 6: İçerik Fabrikası

Modern bir seçim kampanyası, 7/24 çalışan bir yayın kuruluşuna benzer. Bu fabrikanın bacası tütmezse (içerik üretmezse), seçmen “Dükkan kapandı galiba” diye düşünür.

Ancak sorun sadece “çok üretmek” değildir; sorun “doğru formatta” üretmektir. Bir miting konuşmasını aynen Instagram’a koyamazsınız; TikTok için çektiğiniz videoyu haber bültenine gönderemezsiniz. Her mecra, kendi dilini dayatır.

6.1. Konuşma Metinleri: Miting, TV ve Sosyal Medya Dili

Siyasal yazarlık (Speechwriting), edebiyat değildir; bir ses mühendisliğidir. Yazılan metin okunmak için değil, duyulmak için vardır.

1. Miting Dili: Ritim ve Nakarat

Meydan, mantığın bittiği yerdir. Mitingde kimse uzun paragrafları takip edemez.

• Kural: Cümleler kısa, darbeli ve ritmik olmalı.
• Üçleme Tekniği (Rule of Three): İnsan beyni üçlü yapıları sever.
  • “Tek vatan, tek bayrak, tek millet.” veya “İşimiz, gücümüz, sözümüz Türkiye.”
• Nakarat: Konuşmanın her 5 dakikasında bir, kalabalığın eşlik edeceği o sihirli cümleyi (Sloganı) tekrarlamak gerekir. Bu, kalabalığın tansiyonunu diri tutar.

2. TV ve Tartışma Dili: “Soundbite” Avcılığı

Televizyon, evin salonuna misafir olmaktır. Orada bağırmak değil, ikna etmek gerekir.

• Soundbite (Ses Lokması): Haber bültenleri 1 saatlik konuşmanızın sadece 8 saniyesini yayınlar. Yazarın görevi, o 8 saniyeyi (manşeti) metnin içine gizlemektir.
  • Taktik: Manşet cümlesinden önce kısa bir sessizlik (es) bırakılır ve ses tonu değiştirilir ki montajcı orayı kessin.

3. Sosyal Medya Dili: Kanca (Hook)

Burada nezaket yoktur. Baş parmağı durdurmak (Scroll-stopping) vardır.

• İlk 3 Saniye Kuralı: “Merhaba sevgili dostlar” diye başlayan video ölüdür.
• Doğrudan Giriş: “Size yalan söylüyorlar!” veya “Paranızın nereye gittiğini biliyor musunuz?” gibi bir kanca ile girilmelidir.

4. Hayalet Yazarlık (Ghostwriting): Adayın Sesini Giymek

En büyük hata, metin yazarının kendi entelektüel birikimini göstermeye çalışmasıdır. İyi bir hayalet yazar, “görünmez” olandır.

• Aday “Halk adamı” ise, metinde Osmanlıca veya Fransızca kökenli kelimeler olmamalıdır.
• Aday “Teknokrat” ise, metin hamaset değil, veri içermelidir. Yazar, adayın kelime dağarcığını ve nefes ritmini analiz edip ona göre yazmalıdır. Aksi takdirde aday, metni okurken “emanet ceket giymiş” gibi durur.

6.2. Görsel Dil, Kısa Video ve Reels/TikTok Mantığı

Siyaset “Dikey”leşti. Artık dünya, 9:16 formatındaki telefon ekranına sığıyor. Eskiden siyasetçiler “ciddiyet” adına kravatlarını düzeltir, stüdyoda çekim yapardı. Bugün ise o kusursuzluk “sahte” bulunuyor.

1. “Lo-Fi” (Düşük Prodüksiyon) Devrimi

Parlak ışıklar, jenerik müzikleri ve aşırı kurgulanmış videolar (Hi-Fi), seçmende “Bu bir reklam” algısı yaratır ve güveni düşürür. Bunun yerine; titreyen kamera, doğal ışık, adayın arabada veya sokakta çektiği selfie videolar (Lo-Fi) daha çok izlenir.

• Mesaj: “Ben de sizin gibiyim, filtre yok, kurgu yok.”

2. Reels ve TikTok Algoritmasını Hacklemek

Bu platformlar “takipçi sayısına” bakmaz. İçerik iyiyse, 0 takipçili bir hesap bile milyonlara ulaşabilir.

• Trend Surfing: O hafta popüler olan bir müzik veya akım (challenge) varsa, siyasi mesajı buna uyarlamak. (Dikkat: “Cringe” yani utanç verici duruma düşmemek şartıyla).
• Altyazı Zorunluluğu: İnsanların %70’i videoları sessiz izler. Dinamik, renkli ve vurgulu altyazılar olmadan video çöp olur.
• Görsel Hiyerarşi: Adayı hep kürsüde, hep yukarıdan bakarken göstermeyin. Kamerayı adayın göz hizasına, hatta bazen aşağıya indirin.

3. İnfografik ve Kartlar: “WhatsApp Mühimmatı”

Seçmen, uzun makale okumaz. Ona, arkadaş grubuna atabileceği “mühimmat” vermelisiniz.

• “5 Yılda Neler Yaptık?” listesi yerine, tek bir görselde “Öncesi / Sonrası” fotoğrafı.
• Karmaşık verileri basitleştiren renkli grafikler. Bu görseller, “Dark Social” (WhatsApp, Telegram) gruplarında dolaşarak viral olur.

6.3. Zamanlama: Haber, Kriz ve Duygu Döngüsü

İçerik Kral ise, Zamanlama Tanrıdır. Yanlış zamanda söylenen doğru söz, felakettir.

1. Haber Döngüsü (News Cycle)

Medyada haberlerin bir “son kullanma tarihi” vardır.

• Kötü Haberi Gömmek (Trash Day): İstenmeyen bir açıklama yapacaksanız, Cuma akşamı 17:00’den sonra yapın. Gazeteciler hafta sonu tatiline girmiştir, pazartesiye kadar konu soğur.
• İyi Haberi Parlatmak: Salı veya Çarşamba sabahı 10:00 idealdir. Hafta ortasıdır, gündem açıktır, akşam haberlerine yetişir.

2. Kriz Döngüsü: “Altın Saat”

Bir kriz patladığında (skandal, kaza), ilk 1 saat (The Golden Hour) hayati önem taşır.

• Eğer 1 saat içinde “Biz konunun farkındayız, inceliyoruz” demezseniz, boşluğu dedikodular doldurur.
• İçerik fabrikası, kriz anında “Acil Durum Modu”na geçmeli, önceden hazırlanmış şablonları (Holding Statements) devreye sokmalıdır.

3. Duygu Döngüsü: Tansiyon Yönetimi

Kampanya boyunca seçmeni sürekli “kızgın” veya sürekli “coşkulu” tutamazsınız. Yorulurlar.

• Kampanya Başı: Tanışma, merak uyandırma (Düşük Tansiyon).
• Kampanya Ortası: Sorunları gösterme, hafif öfke (Orta Tansiyon).
• Final Haftası: Büyük coşku, seferberlik, zafer inancı (Maksimum Tansiyon). İçerik takvimi bu grafiğe göre planlanmalıdır. Finalden 3 ay önce tüm barutu (en sert videoları) tüketirseniz, finale söyleyecek sözünüz kalmaz.

Danışman İçin Saha Notu: “Fabrika Ayarları ve Tükenmişlik”

İçerik ekibi (videocular, tasarımcılar, sosyal medyacılar) kampanyanın “kömür işçileridir”. Aday uyurken onlar video kurgular, aday uyanmadan onlar gündemi tarar. Genellikle seçime 2 hafta kala bu ekip “Burnout” (Tükenmişlik) yaşar. Yaratıcılık biter, hatalar başlar.

Öneri: Yedekli çalışın. “A Takımı” ve “B Takımı” kurun. Ve en önemlisi; adayın, o genç ekibin odasına gidip bir pizza ısmarlaması, onlara “Siz olmadan sesim çıkmaz” demesi, milyon liralık maaştan daha fazla motivasyon sağlar. O çocukları küstüren, dijitalde kaybeder.

GERÇEK HAYATTAN VAKALAR

1. Sedat Peker Videoları (2021 – Lo-Fi Devrimi): Milyon dolarlık TV kanalları izlenmezken; bir tripod, bir kamera ve bir masayla çekilen, kurgusuz, ham videolar Türkiye’yi kilitledi. İçerik o kadar “gerçekti” ki, prodüksiyona ihtiyaç duymadı.
2. AOC (Ocasio-Cortez) ve Instagram Live (Samimiyet): ABD’li genç siyasetçi, evinde yemek yaparken veya mobilya kurarken canlı yayın açıp “Vergi yasasını” anlattı. Mükemmel ışıklı stüdyo yerine dağınık ev hali, Z kuşağında güven patlaması yarattı.
3. Muharrem İnce ve “Arabada Gaz Pedal” (2023 – Viral Tuzak): TikTok’ta dans videolarıyla müthiş bir viral etki yarattı. Ancak içerik “eğlence” odaklıydı, “liderlik” odaklı değildi. Gençler videoyu beğendi (Like) ama sandıkta oy vermedi (Vote).
4. Volodymyr Zelensky ve “Selfie Video” (2022 – Kanıt İçeriği): Ruslar “Kaçtı” diyordu. Zelensky gece yarısı Kiev sokaklarında, yanına bakanlarını alıp elinde telefonla (tiryerek) video çekti: “Başkan burada, hepimiz buradayız.” Bu 30 saniyelik video, savaşın kaderini değiştirdi.
5. Mustafa Sarıgül ve TikTok Enerjisi (Format Uyumu): Sarıgül, TikTok’un “hızlı, absürt ve enerjik” dilini çözdü. Tokatlamalar, masaya vurmalar… TV için “komik” duran bu hareketler, TikTok’ta onu fenomen yaptı ve partisini (TDP) anketlerde görünür kıldı.

VAKA İNCELEMESİ 6: İçerik Savaşı – “Kravatlı Prodüksiyon” mu, “Samimi Selfie” mi?

Senaryo: Ciddi, devlet tecrübesi olan ama genç kuşakta “soğuk ve bürokratik” bulunan 55 yaşındaki aday Ahmet Bey, Z kuşağına ulaşmak istemektedir. Bir üniversite kampüsünü ziyaret edecektir. Bu ziyaretin içeriğe (videoya) dönüştürülmesi için iki farklı ekip, iki farklı yöntem önerir.

YAKLAŞIM A: “TV Mantığı” ve Yüksek Prodüksiyon (Eski Okul)

• 6.1 Metin: Aday için “Gençliğe Hitabe” tadında, ağdalı ve didaktik bir metin yazılır.
• 6.2 Görsel Dil (Hi-Fi): Kiralık bir prodüksiyon ekibi gelir. Işıklar kurulur, Ahmet Bey’e makyaj yapılır. 4K kameralar, jimmy jib’ler… Aday, kurgulanmış bir ortamda, etrafına dizilmiş “seçilmiş” gençlere nutuk atar.
• 6.3 Zamanlama: Video çekilir, ajansa gider, kurgulanır, renklendirilir, müzik seçilir. Onay süreci 3 gün sürer. Video yayınlandığında ziyaretin üzerinden 72 saat geçmiştir.

🛑 SONUÇ (Yabancılaşma):

• Video çok şıktır ama bir “banka reklamı”na benzer.
• Gençler videonun altına şöyle yazar: “Prodüksiyon parasıyla kaç öğrenciye burs verilirdi?”, “Dayı çok gerginsin, sal kendini.”
• Video izlenir ama etkileşim negatiftir. Aday “doğal olmayan, ulaşılmaz bir siyasetçi” olarak kodlanır.

---

YAKLAŞIM B: “İçerik Fabrikası” ve Lo-Fi Devrimi (Yeni Okul)

• 6.1 Metin: Metin yok. Konsept var: “Başkan öğrenci yemekhanesinde sıraya giriyor ve kartında bakiye bitiyor.” (Doğaçlama).
• 6.2 Görsel Dil (Lo-Fi): Prodüksiyon ekibi yok. Adayın yanındaki 22 yaşındaki sosyal medyacı, cep telefonuyla (iPhone) çekim yapar. Işık yok, makyaj yok. Görüntü titrer, ses bazen boğulur ama gerçektir. Format 9:16 (Dikey) TikTok formatıdır.
• 6.3 Zamanlama: Aday, turnikede “Bakiye Yetersiz” sesini duyunca şaşırır, arkadaki öğrenci “Ben basayım Başkanım” der, gülüşürler.
  • Video o an, arabada 10 dakikada kurgulanır (CapCut).
  • Üzerine popüler bir “Sad/Funny” müzik ve dinamik altyazı eklenir.
  • Ziyaret bitmeden video yayındadır.

✅ SONUÇ (Viral Etki ve Sempati):

• Video patlar. Milyonlarca izlenir.
• Gençler: “Ahmet Başkan bizden biri”, “Bakiye bitme olayını o da yaşadı ya la”, “Samimi adam” yorumları yapar.
• Düşük kalite görüntü, içeriğin “kurgu olmadığına” dair kanıt (proof of authenticity) sayılır. Ahmet Bey’in “bürokrat” imajı 15 saniyede kırılır.

---

Bölüm 6’dan Çıkarılacak Dersler (Analiz)

Bu vaka, içerik üretimindeki altın kuralları özetler:

1. Mcra Mesajdır (6.2): TikTok’a, TV reklamı gibi video koyamazsınız. Platformun raconu “samimiyet” ve “kusur”dur. Kusursuzluk, dijitalde “sahte” (fake) olarak algılanır.
2. Hız, Kaliteden Önemlidir (6.3): Sosyal medya “anlık” tüketim yeridir. Olay sıcakken atılan pikselli bir video, 3 gün sonra atılan 4K videodan 10 kat değerlidir.
3. Metin Değil, An (6.1): Gençler nutuk dinlemez, “an” (moment) izlerler. Adayın bakiyesinin bitmesi, kravatını gevşetmesi, bir kedi sevmesi; bin sayfalık gençlik manifestosundan daha etkilidir.

Danışman Notu: Adayınız size “Bu videoda ışık kötü, yüzüm karanlık çıkmış, yayınlamayalım” dediğinde şunu söyleyin: “Başkanım, halk sizin ne kadar güzel göründüğünüze değil, ne kadar gerçek olduğunuza bakıyor. Bu karanlık kare, sizin en parlak anınız.” Kusur, güven inşa eder.