Kısa Cevap: Hayır, salt eleştiri (hizmeti beğenmeme, rötarı şikayet etme vb.) bir uçuş yasağı sebebi olamaz.
- Hukuki Dayanak: Havayolu şirketleri, özel şirketler olsalar da “kamuya arz edilmiş hizmet” sunarlar. Türkiye’de Tüketici Kanunu ve Sivil Havacılık mevzuatına göre; ayrımcılık yapamazlar ve keyfi olarak hizmet vermeyi reddedemezler.
- İfade Özgürlüğü: “Yemekler berbattı”, “Personel ilgisizdi” gibi paylaşımlar ifade özgürlüğü ve tüketici hakkıdır. Bu tür bir paylaşım yüzünden sizi uçağa almazlarsa, bu “haksız fiil” sayılır ve hem maddi/manevi tazminat davası açabilir hem de SHGM’ye (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) şikayette bulunabilirsiniz.
İstisna (Riskli Alan): Eğer sosyal medya paylaşımlarınız şu sınırlara girerse havayolu sizi “Kara Liste”ye (Blacklist) alabilir:
- Tehdit ve Güvenlik: “Bu uçağı düşüreceğim”, “Kokpiti basacağım” gibi şakayla karışık bile olsa yapılan tehditler.
- Personeli Hedef Gösterme/Taciz: Bir kabin memurunun fotoğrafını çekip ismini vererek sosyal medyada linç ettirmek, hedef göstermek veya ağır hakaretler etmek. Bu, “uçuş güvenliğini veya personel huzurunu bozma” maddesine dayandırılabilir.
- Marka İtibarını Kasıtlı Sabote: Eleştiriyi aşıp, organize bir şekilde yalan haber yayarak şirketi ticari zarara uğratmak (Bu durumda uçuş yasağından ziyade tazminat davası ile karşılaşmanız daha olasıdır).
Havayollarının Bir Yolcuyu “Yasal Olarak” Uçurmama Şartları
Uluslararası havacılık kuralları (IATA) ve Türkiye’deki yönetmelikler (SHY-YOLCU) havayollarına şu durumlarda yolcuyu reddetme hakkı tanır:
- Uçuş Güvenliğini Tehlikeye Atmak:
- Aşırı alkollü veya uyuşturucu etkisi altında olmak.
- Saldırgan tavırlar sergilemek (yer personeline veya diğer yolculara).
- Sağlık Sebepleri:
- Bulaşıcı hastalığı olmak veya uçuşun yolcunun sağlığını hayati risk altına sokacağı durumlar (doktor raporu yoksa).
- Belge Eksikliği:
- Vize, pasaport veya gidilecek ülkenin istediği giriş evraklarının eksik olması.
- Kural Dışı Yolcu (Unruly Passenger) Listesi:
- Daha önceki uçuşlarda sigara içmek, kavgaya karışmak, taşkınlık yapmak gibi sebeplerle havayolunun “Kara Listesine” girmiş olmak.
- Overbooking (Çifte Rezervasyon):
- Uçakta yer kalmaması. (Bu durumda sizi uçurmayabilirler ancak tazminat ödemek, otel sağlamak ve bir sonraki uçuşa yerleştirmek zorundadırlar).
Özetle
Eğer sadece “Hizmetinizden memnun kalmadım, bir daha asla sizinle uçmam” diye tweet attıysanız ve biletinizi iptal edip sizi uçağa almıyorlarsa; %100 haklısınız ve dava açabilirsiniz.
Ancak paylaşımınızda personele küfür, şahsi tehdit veya uçuş güvenliğine dair (bomba şakası vb.) ifadeler varsa, havayolu “Taşıma Sözleşmesi”ndeki güvenlik maddelerine dayanarak sizi uçuşa kabul etmeyebilir.
