Türkiye, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile 2030’a kadar “30 milyar dolarlık yüksek teknoloji yatırımını harekete geçireceğini” ilan etti. Bu çerçevenin en çok öne çıkarılan ayaklarından biri de veri merkezi ve yapay zeka altyapısı: Hedef, bugün yaklaşık 250 MW olduğu söylenen veri merkezi kapasitesini 1 GW seviyesine çıkarmak ve HİT–Veri Merkezi ile HİT–Yapay Zeka çağrıları üzerinden milyarlarca dolarlık yatırımı Türkiye’ye çekmek. Kâğıt üzerinde tablo şöyle çiziliyor: Türkiye, bölgesel bir veri ve yapay zeka üssü olacak, “veri egemenliği” ve “dijital egemenlik” söylemi de bu altyapının üstüne oturacak.
Bu yazıda biz, bu resmi anlatıyı doğrudan tekrar etmek yerine, onu biraz tersinden okuyan bir hipotez kuruyoruz:
Diyelim ki, HİT-30 kapsamındaki o meşhur 1 GW veri merkezi hedefi gerçek oldu ve bu kapasitenin tamamı Nvidia H100 gibi en üst seviye yapay zeka işlemcileriyle dolduruldu. Yani Türkiye, 1 GW’lık saf H100 gücüne sahip dev bir yapay zeka kümesi kurdu.
İki soruyu birlikte masaya koyuyoruz:
- Böyle bir H100 kümesiyle neler yapılabilir, Türk LLM’i teknik olarak hangi hız ve ölçekte ortaya çıkar?
- Bu işin faturası hangi dolar bandında kesilir, yani bu rüyanın ekonomik anlamı nedir?
Aşağıdaki satırlar, HİT-30’un politik iddiasını; sayılarla, hesapla ve biraz da muhalif bir merakla yoklayan bir zihinsel deneydir.
