İnternet yayıncılığının yaklaşık yirmi yıllık görünmez anlaşması basitti: Haber ve bilgi siteleri içeriklerini Google’ın taramasına açar, Google da arama sonuçlarından bu sitelere ziyaretçi gönderirdi. Üretken yapay zekâ bu alışverişi bozuyor. Kullanıcı Google’da sorusunun cevabını doğrudan AI Overview kutusunda aldığında kaynak siteye tıklamak zorunda kalmayabiliyor. Chegg ve Penske Media bu değişimin hukuka aykırı olduğunu savunarak Google’a dava açtı.
ABD District of Columbia Federal Bölge Mahkemesi Yargıcı Amit Mehta, 30 Eylül’de iki davadaki federal antitröst iddialarını reddetti. Eğitim platformu Chegg ve Rolling Stone ile Variety gibi yayınların sahibi Penske Media, Google’ın arama pazarındaki gücünü kullanarak yayıncıları içeriklerini YZ özetlerinde ücretsiz kullandırmaya zorladığını öne sürüyordu.
Yayıncıların temel iddiası bir tür mecburi takastı. Siteler içeriklerinin Google aramasında görünmesini istiyor çünkü trafik ve reklam geliri için arama motoru önemli. Fakat aynı tarama altyapısının içeriği AI Overview gibi ürünlerde cevap üretmek için kullanması, kullanıcıyı artık siteye göndermeyebiliyor. Yayıncılar “YZ kullanımını reddedersek arama indeksinden de dışlanıyoruz” diyerek bunun rekabet gücünün kötüye kullanılması olduğunu savundu.
Yargıç Mehta ekonomik problemi yok saymadı. Kararda teknoloji değişiminin içerik üreticileri üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği kabul edildi. Ancak mahkemenin değerlendirmesine göre Google ile yayıncı arasında “içeriği taramana izin veririm, sen de bana belirli miktarda trafik gönderirsin” biçiminde hukuken kurulmuş bir sözleşme yok. Mehta’nın özetiyle bir trafik beklentisi, anlaşma anlamına gelmiyor.
Bu nedenle dava telif sorunundan farklı. Karar “Google istediği her içeriği YZ’de telifsiz kullanabilir” şeklinde genel bir hüküm vermiyor; önündeki antitröst teorisinin yeterli olmadığına karar veriyor. İçeriğin eğitimde veya özetlerde kullanımının telif hakkı boyutu başka davalarda ve başka hukuki standartlarla tartışılmaya devam ediyor.
Yayıncılar açısından sorun ise ortada duruyor. AI Overviews ve sohbet tabanlı arama büyüdükçe “zero-click”, yani kullanıcının sonuç sayfasından hiçbir siteye gitmeden cevabı alması artabilir. İçeriğin üretim maliyetini haber kuruluşu taşırken ekonomik değerin arama arayüzünde kalması, gazeteciliğin finansman modelini zorlayabilir.
Mehta da bu daha büyük politika sorusunun çözüm yerinin mahkemeden çok yasama organı olabileceğine işaret etti. İlk raundu Google kazandı; fakat yayıncılarla yapay zekâ arama motorları arasındaki kavganın bitmesi pek mümkün görünmüyor.
Kaynak bağlantısı: https://korben.info/google-gagne-contre-les-editeurs-ses-apercus-ia-restent-legaux.html