Spot: Microsoft 365’in 30 saatlik kesintisi dünyanın dört bir yanında işletmeleri, hastaneleri, finans kuruluşlarını ve kamu hizmetlerini etkiledi. Peki milyarlarca dolarlık altyapıları yöneten şirketler çöktüğünde müşterilerinin kayıplarını karşılamak zorunda mı? Microsoft’un sözleşmeleri ne vaat ediyor, hangi sigortalar devreye giriyor ve Türkiye’deki şirketler haklarını nasıl arayabilir?

Microsoft’un hatası, sizin zararınız

Bir şirket düşünün. İki yüz çalışanı var. Bütün e-posta trafiği Microsoft 365 üzerinden yürütülüyor. Satış teklifleri Outlook ile gönderiliyor. Toplantılar Teams üzerinden düzenleniyor. Müşteri dosyaları SharePoint’te tutuluyor. Şirketin bazı yazılımları Microsoft’un kimlik doğrulama altyapısını kullanıyor.

Bir sabah bu sistemlerin önemli bölümü çalışmamaya başlıyor.

Çalışanlar müşterilere ulaşamıyor. Teklifler gönderilemiyor. Bazı işlemler erteleniyor. Müşteri hizmetleri talepleri birikiyor. Şirketin bilgi işlem ekibi saatlerce çözüm bulmaya çalışıyor.

Dahası, bu şirketin yaptığı hiçbir yanlış yok. Lisanslarını ödemiş, sistemlerini güncel tutmuş, Microsoft’un tarif ettiği şekilde çalışmış.

Arızanın nedeni Microsoft’un kendi altyapısında.

Peki bu şirket, bir günlük iş kaybının faturasını Microsoft’a gönderebilir mi?

Gönderebilir. Ancak Microsoft’un bu faturayı ödemek zorunda olması bambaşka bir mesele.

12–13 Kasım 2026’da yaşanan Microsoft 365 kesintisi, dijital ekonominin en önemli hukuki sorunlarından birini yeniden gündeme getirdi: Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri, sundukları hizmetlerin kesintisinden kaynaklanan ekonomik zararların ne kadarını üstleniyor?

Microsoft aslında ne vaat ediyor?

Microsoft’un kurumsal çevrim içi hizmetler için hazırladığı Service Level Agreement, yani SLA adında bir sözleşmesi bulunuyor.

Türkçesi hizmet düzeyi anlaşması.

Bu belgelerde Microsoft, ilgili hizmet için belirli bir kullanılabilirlik düzeyi taahhüt ediyor. Exchange Online ve birçok başka hizmet için temel eşik aylık yüzde 99,9 kullanılabilirlik.

Bu ilk bakışta olağanüstü yüksek görünüyor.

Ancak yüzde 99,9 kullanılabilirlik, yüzde 100 kesintisizlik anlamına gelmiyor. Otuz günlük bir ayda, tüm kullanıcıları aynı ölçüde etkileyen yaklaşık 43 dakikalık kesinti bile bu eşiğin hemen altında kalabiliyor.

Peki Microsoft verdiği sözün altında kalırsa ne oluyor?

Şirketin SLA tablolarında, Exchange Online için şu hizmet kredisi oranları bulunuyor:

Aylık kullanılabilirlikHizmet kredisi
%99,9’un altında%25
%99’un altında%50
%95’in altında%100

Bu oranlar hizmetin ilgili dönemdeki ücretine uygulanıyor ve sözleşmedeki hesaplama yöntemine tabi.

Buradaki kilit kelime tazminat değil, hizmet kredisi.

Yani Microsoft size mutlaka nakit ödeme yapmak zorunda değil. Uygun bulunan talebiniz karşılığında abonelik bedelinize yönelik kredi tanımlanabiliyor.

Üstelik Microsoft 365 birden fazla hizmet içeren bir paket olduğunda, kredi bütün pakete değil, yalnızca etkilenen hizmetin hesaplanan payına uygulanabiliyor.

100 bin liralık zararınız varsa Microsoft size kaç lira verir?

Tamamen varsayımsal bir hesap yapalım.

Bir şirket, yalnızca etkilenen ve kredi hesabına esas alınan Microsoft hizmetine ayda 1.000 lira ödüyor olsun.

Kasım ayında bu hizmetin, sözleşmedeki yöntemle hesaplanan kullanılabilirliği yüzde 98’e düşsün.

Bu durumda ilgili SLA eşiğine göre yüzde 50 hizmet kredisi doğabilir.

Şirketin alabileceği kredi 500 lira olabilir.

Oysa şirket o gün teklif gönderemediği, işlem yapamadığı ve müşterilerine ulaşamadığı için 100 bin lira ekonomik zarara uğradığını ileri sürüyor olabilir.

İşte bulut bilişimin ekonomik sorunu burada ortaya çıkıyor.

Şirketin uğradığını iddia ettiği zarar 100 bin lira, sağlayıcının standart hizmet garantisinden doğan karşılık yalnızca 500 lira olabilir.

Bu örnek gerçek bir Microsoft müşterisinin tazminat hesabı değil. Fakat hizmet kredisi ile ticari zarar arasındaki farkı anlatıyor.

Dahası, Kasım 2026 kesintisinin toplam 30 saat 5 dakika sürmüş olması, her müşteriye otomatik olarak aynı oranda kredi verilmesini gerektirmiyor.

Microsoft, Exchange Online için kesintiyi etkilenen kullanıcıların toplam kullanım dakikaları üzerinden ölçüyor. Bir müşterinin hangi kullanıcılarının ne kadar etkilendiği önemli.

Dolayısıyla Microsoft’un küresel kesinti süresiyle her şirketin sözleşmeye göre hesaplanan kesinti süresi farklı olabilir.

Microsoft kendi sözleşmesiyle sorumluluğunu sınırlıyor mu?

Evet. Microsoft’un ticari sözleşmelerinde doğrudan zararlar için sorumluluk üst sınırları ve belirli zarar türlerini kapsam dışında tutan hükümler bulunuyor.

Bazı kurumsal abonelik sözleşmelerinde, doğrudan zararlar için sorumluluk sınırı olaydan önceki 12 ayda ilgili ürüne ödenen abonelik tutarı üzerinden belirleniyor.

Kâr kaybı, gelir kaybı, işin kesintiye uğraması veya dolaylı zararlar ise sözleşmeye göre talep edilemeyen kalemler arasında bulunabiliyor.

Ancak çok önemli bir ayrım var: Her Microsoft müşterisi aynı sözleşmeye tabi değil.

Microsoft ile doğrudan anlaşma yapan büyük işletmenin koşullarıyla bir iş ortağından Microsoft 365 satın alan küçük şirketin koşulları farklı olabilir. Ayrıca sözleşmenin hangi ülke hukukuna tabi olduğu, istisnalar ve zorunlu hukuk kuralları da sonucu değiştirebilir.

Hizmet kredisi hükümleri, her koşulda başka hiçbir hukuki talepte bulunulamayacağı anlamına da gelmiyor. Bunun için ilgili sözleşmenin ve uygulanacak hukukun birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Fakat standart sözleşmelerdeki ekonomik yaklaşım dikkat çekici:

Bir hizmet sağlayıcısı yüzlerce işletmeye aynı anda hizmet satabiliyor. Ancak her işletmenin o hizmete bağımlı hâle gelmesiyle ortaya çıkan ticari riskin tamamını üstlenmiyor.

Peki Microsoft’un yerine sigorta şirketi ödeme yapabilir mi?

Bu tür zararlar için sigorta ürünleri mevcut.

Ancak burada bir başka yanlış anlaşılma var: Siber sigorta yaptırmak, bütün dijital kesintilerin zararının karşılanacağı anlamına gelmiyor.

Siber sigortaların önemli bir bölümü, başlangıçta kötü niyetli saldırılara karşı tasarlandı. Fidye yazılımları, bilgisayar korsanlığı, veri hırsızlığı ve güvenlik ihlalleri bu ürünlerin temel kapsamı arasında bulunuyor.

Oysa Microsoft’un Kasım 2026 krizi, şirketin açıklamasına göre bir siber saldırıdan kaynaklanmadı.

Sorun teknik bir ağ arızasıydı.

Dolayısıyla yalnızca siber saldırı sonucu oluşan zararları kapsayan bir poliçe, bu olayda ödeme yapmayabilir.

İşte böyle durumlar için özellikle incelenmesi gereken iki sigorta teminatı bulunuyor.

1. İş durması sigortası

İngilizcede Business Interruption olarak adlandırılıyor.

Bu teminat, kapsama giren bir olay nedeniyle işletmenin faaliyetinin durması veya aksaması sonucu oluşan belirli gelir kayıplarını ve ek masrafları karşılayabiliyor.

Örneğin sistemleri çalışmayan bir şirketin kaybettiği net kâr, faaliyeti sürdürebilmek için yaptığı olağanüstü harcamalar veya alternatif sistemlere geçiş masrafları poliçe koşulları çerçevesinde değerlendirilebiliyor.

Ancak geleneksel iş durması sigortaları çoğu zaman yangın gibi fiziksel bir hasara bağlı çalışıyor. Dijital sistem arızalarının ayrıca kapsama alınması gerekebiliyor.

2. Bağımlı iş durması sigortası

İşte Microsoft 365, AWS ve Google Cloud kesintileri açısından asıl önemli teminat bu.

İngilizcede Dependent Business Interruption veya Contingent Business Interruption olarak biliniyor.

İşletmenin kendi sistemi bozulmasa bile, bağlı olduğu dış hizmet sağlayıcısındaki arıza nedeniyle faaliyetini sürdürememesini kapsayabiliyor.

Ancak poliçede hem üçüncü taraf teknoloji sağlayıcılarının hem de saldırı dışındaki teknik sistem arızalarının kapsama alınıp alınmadığına bakmak gerekiyor.

Örneğin bir şirketin Microsoft 365 hesabı çalışmıyorsa ve şirket bu nedenle belgelenebilir gelir kaybına uğradıysa, uygun teminata sahip bir poliçe devreye girebilir.

Ama poliçenin yalnızca dış hizmet sağlayıcısına yapılan siber saldırıları kapsaması durumunda Microsoft’un sıradan bir ağ arızası kapsam dışında kalabilir.

Türkiye’de böyle bir sigorta var mı?

Türkiye’de siber risk sigortaları satılıyor. Örneğin Türkiye Sigorta’nın Siber Riskler Güvende ürünü; siber saldırı sonucu meydana gelen iş durması, veri onarım masrafları, olay müdahalesi ve bazı sorumluluk giderlerini teminat başlıkları arasında sayıyor.

Ancak ürünün yayımlanan açıklamasında iş durması teminatı siber saldırı üzerinden tarif ediliyor.

Bu nedenle bir işletmenin söz konusu ürüne sahip olması, Microsoft 365’in teknik arızasından kaynaklanan kaybının mutlaka karşılanacağı anlamına gelmiyor.

Türkiye’de poliçe satın alırken özellikle şu soruların yazılı cevapları istenmeli:

  • Microsoft, AWS veya Google Cloud gibi dış hizmet sağlayıcılarının kesintileri teminat kapsamında mı?
  • Saldırı olmadan meydana gelen teknik arızalar da karşılanıyor mu?
  • Birçok müşteriyi aynı anda etkileyen küresel arızalara ilişkin istisnalar var mı?
  • Kaç saatlik kesintiden sonra sigorta devreye giriyor?
  • Kaybedilen net kâr ve olağanüstü işletme giderleri hangi tutara kadar karşılanıyor?
  • Sigorta şirketinin ödeyeceği tutara özel bir alt limit uygulanıyor mu?

Bu soruların yanıtı, poliçenin başlığından çok daha önemli.

Sigorta şirketlerinin asıl korkusu: Herkesin aynı anda zarar görmesi

Geleneksel sigortacılıkta büyük risklerden biri aynı olayın çok sayıda sigortalıya zarar vermesi.

Dijital altyapıda bu risk son derece yüksek.

Bir yangın, sigortalı bir şirketin binasını etkileyebilir. Ama Microsoft’un veya AWS’nin küresel arızası, farklı ülkelerdeki binlerce sigortalı işletmeyi aynı anda etkileyebilir.

Sigortacılar açısından bu durum, birikimli risk veya sistemik risk olarak değerlendiriliyor.

Microsoft’un Kasım 2026 kesintisine ilişkin ilk tahminler de bunu gösteriyor.

Morningstar DBRS, küresel sigortalı kayıpların 300 ila 500 milyon dolar arasında olabileceğini öngördü.

Siber risk modelleme şirketi Kovrr ise yaklaşık 700 milyon dolarlık merkezî bir tahmin açıkladı; ilk değerlendirme aralığı 300 milyon ile 1,4 milyar dolar arasındaydı.

Kovrr ayrıca üretkenlik kaybını esas alan çok daha geniş bir ekonomik etki modeli hazırladı. Bu modelin yaklaşık 16 milyar dolarlık tahmini, ayrıntılı hasar tespiti değil, varsayımlara dayanan ön hesap niteliğinde.

Bu rakamların hiçbiri Microsoft’un doğrudan ödeyeceği tazminat tutarı değil.

Üstelik sigorta sektöründen farklı değerlendirmeler geliyor. Marsh Re, bu kesintinin sigortacılar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini savunuyor.

Bu görüş ayrılığının nedeni yalnızca zararın büyüklüğü değil; sigorta sözleşmelerinin hangi olayları kapsadığı.

Bir diğer önemli mesele bekleme süresi.

Bazı poliçeler sekiz veya on iki saatlik kesintiden sonra devreye giriyor. Hatta daha uzun bekleme süreleri bulunan sözleşmeler de var.

Dolayısıyla dört saatlik çok pahalı bir arıza hiçbir ödeme doğurmayabilirken, daha uzun bir kesinti tazminat hakkı yaratabilir.

Türkiye’de hukuken sorumlu kim?

Şimdi konunun belki de en önemli sorusuna gelelim.

Türkiye’deki bir şirket Microsoft 365 kesintisi nedeniyle maddi zarara uğrarsa kime başvuracak?

İlk bakılacak yer, hizmetin satın alındığı sözleşme.

Bazı şirketler lisanslarını doğrudan Microsoft’tan alıyor. Bazılarıysa Microsoft’un yetkili iş ortakları üzerinden satın alıyor.

Bu nedenle ilk muhatap, sözleşmenin türüne göre Microsoft veya lisansı sağlayan sözleşme tarafı olabilir.

Ancak teknik sorunun Microsoft kaynaklı olması, müşteriye karşı her türlü hukuki sorumluluğun otomatik olarak aynı şirkette toplandığı anlamına gelmiyor.

Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesi, bir borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi durumunda doğabilecek zararın giderilmesini düzenliyor.

Yine aynı kanunun 115. maddesi, borçlunun ağır kusurundan doğacak sorumluluğunu önceden kaldıran anlaşmaları geçersiz sayıyor.

Dolayısıyla sözleşmede sorumluluğu sınırlandıran bir hükmün bulunması, bu hükmün Türkiye’de her somut olayda sınırsız biçimde uygulanabileceği anlamına gelmez.

Fakat burada önemli hukuki engeller bulunuyor.

Öncelikle hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenmeli. Sözleşmedeki yetkili mahkeme ve uyuşmazlık çözüm hükümleri incelenmeli. Zararla hizmet kesintisi arasındaki nedensellik bağı gösterilmeli. Uğranılan kayıp belgelenmeli.

Dahası, Microsoft’un bu arızada ağır kusurlu olup olmadığına bugünden karar vermek mümkün değil.

Şirket teknik bir arıza yaşadığını kabul etmiş olsa da bu, hukuken ağır kusurun tespit edildiği anlamına gelmiyor.

Bu nedenle Türkiye’deki işletmeler için tek cümlelik bir tazminat garantisi vermek mümkün değil.

Bir hizmet çökerse herkes sorumluluktan kurtulabilir mi?

Burada üç ayrı sorumluluk düzeyi bulunuyor.

Birincisi teknik sorumluluk. Microsoft’un altyapısındaki arızanın nedeni, nasıl yayıldığı ve gelecekte nasıl önleneceği şirketin açıklamak zorunda olduğu konular.

İkincisi sözleşmesel sorumluluk. Hizmetin vaat edilen düzeyde sunulmaması durumunda müşteriye hangi kredi veya tazminat haklarının tanındığı.

Üçüncüsü müşterinin kendi iş sürekliliği sorumluluğu. Bir şirket kritik operasyonlarını tek hizmet sağlayıcısına bağladıysa, yedek sistemler hazırlama yükümlülüğü de bulunabilir.

Özellikle banka, hastane, enerji şirketi veya kamu kurumları gibi kritik hizmetlerde, hizmet sağlayıcısının hatası kurumun kendi yasal ve operasyonel yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Microsoft’un ürün koşullarında da yüksek riskli kullanımlarla ilgili önemli hükümler bulunuyor. İnsan yaşamı, fiziksel güvenlik veya çevre üzerinde ağır sonuçlar doğurabilecek kullanımlarda, müşterinin hizmet kesintisine karşı güvenli sistemler tasarlaması gerektiği belirtiliyor.

Bu, kritik altyapı sorumluluğunun yalnızca yazılım sağlayıcısına bırakılamayacağını gösteriyor.

Aynı şekilde KVKK kapsamında kişisel veri işleyen bir şirket, verilerini bulutta tutsa bile gerekli veri güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğünden kurtulmuyor.

Bununla birlikte, yalnızca hizmete erişilememesi otomatik olarak kişisel veri ihlali yaşandığı anlamına gelmiyor. Veri güvenliği ihlali olup olmadığı ayrıca belirlenmeli.

Microsoft 365 çöktüğünde para talep etmek için ne yapılmalı?

Bir şirketin kesintiden sonra yalnızca Downdetector’a bakması veya sosyal medyada şikâyet paylaşması yeterli değil.

Öncelikle kesinti kanıtlanmalı.

Microsoft 365 yönetim merkezinin Service Health bölümündeki olay kaydı ve açıklamaları saklanmalı. Exchange Online için EX1550543, çoklu Microsoft 365 hizmetleri için MO1550821 gibi olay kimlikleri kaydedilmeli.

Ardından şirketin kendi sistemlerinden hangi çalışanların, hangi saatlerde, hangi işlemleri yapamadığını gösteren hata kayıtları toplanmalı.

İkinci aşamada somut ekonomik zarar hesaplanmalı.

Gerçekleşmeyen satışlar, tamamlanamayan işlemler, gerekli ek personel harcamaları ve alternatif sistem maliyetleri birbirinden ayrılmalı. Ertelenen her satışın kesin olarak kaybedilmiş satış olmadığı unutulmamalı.

Üçüncü aşamada Microsoft’a hizmet kredisi talebi iletilmeli.

Microsoft’un Cloud Solution Provider programına ilişkin resmî yönergesine göre Microsoft 365 gibi Azure dışındaki hizmetlerde kredi talepleri, olayın yaşandığı fatura ayının bitiminden sonraki bir ay içinde iletilmeli. Azure için iki aylık süre belirtiliyor.

Bu süreler özellikle CSP programındaki taleplere ilişkin. Doğrudan sözleşme yapan işletmeler kendi SLA hükümlerini de kontrol etmeli.

Son aşamada sigorta poliçesi incelenmeli ve olay gecikmeden sigortacıya bildirilmeli.

Poliçe, dış hizmet sağlayıcısından kaynaklanan teknik arızaları kapsıyorsa belge ve zarar hesaplarıyla tazminat süreci başlatılabilir.

Büyük zararlar için sözleşmeye ve uygulanacak hukuka göre ayrıca hukuki başvuru değerlendirilmesi gerekebilir.

Peki kendimizi bu büyük çöküşlerden nasıl koruyacağız?

Burada iki farklı önlem gerekiyor: Arızanın işimizi durdurmasını engellemek ve durursa ekonomik kaybını azaltmak.

Birinci aşama teknik dayanıklılık.

Kritik dosyaların bağımsız yedekleri tutulmalı. Yedeklerin yalnızca aynı sağlayıcının aynı hesabında bulunması yeterli görülmemeli. İnternet hizmeti, DNS, e-posta, kimlik doğrulama ve ödeme sistemlerindeki ortak bağımlılıklar haritalanmalı.

Alternatif iletişim kanalları hazırlanmalı. Örneğin Microsoft 365 kullanılamadığında şirketin yöneticilerine ve kritik müşterilerine nasıl ulaşılacağı önceden belirlenmeli.

Yedeklerin bulunması kadar geri yüklenebilmeleri de önemli. Hiç denenmemiş bir yedeğin kriz sırasında işe yarayacağı varsayılmamalı.

İkinci aşama finansal dayanıklılık.

Şirket, bir saat, sekiz saat ve iki günlük kesintilerin olası maliyetlerini hesaplamalı. Bu hesap üzerinden uygun iş durması ve bağımlı iş durması teminatları araştırılmalı.

Sigorta teklifinde yalnızca toplam teminat tutarına değil, teknik arızaların kapsamına, bekleme sürelerine, olay başına limitlere ve istisnalara bakılmalı.

Üçüncü aşama sözleşmesel güvence.

Büyük kurumlar bulut hizmeti satın alırken yalnızca fiyat ve özellikleri pazarlık konusu yapmamalı. Olay bildirimi, bağımsız yedeklilik, kurtarma hedefleri, denetim hakkı, veri taşınabilirliği ve sorumluluk hükümleri de pazarlığın parçası olmalı.

Özellikle kritik sektörlerde, standart hizmet kredisiyle sınırlı korumanın yeterli olup olmadığı sorgulanmalı.

Dünya şirketlere bağımlı ama şirketler dünyanın zararından ne kadar sorumlu?

Bu araştırmanın ortaya koyduğu asıl tablo, teknoloji şirketlerinin yeterince büyük olmadığı değil. Tam tersine, sundukları hizmetlerin sonuçlarının kendi ticari sözleşmelerinin sınırlarını aşacak kadar büyük olması.

Microsoft, Amazon ve Google gibi sağlayıcılar iş dünyasına olağanüstü kolaylık sağlıyor.

Fakat bu kolaylığın bedeli, ortak altyapı bağımlılığının giderek artması.

Bir sağlayıcının büyük arızası, onu kullanan binlerce kurumun ticari ilişkilerini etkileyebiliyor.

Şirketlerin müşterilerinden topladığı abonelik bedelleri belli. Hizmet kredisi sorumlulukları sözleşmeyle sınırlanabiliyor. Oysa işletmelerin aynı hizmetlere dayanarak yürüttüğü ekonomik faaliyetlerin toplam değeri çok daha büyük.

Bunun sonucu olarak teknik riskin bir kısmı müşterilere, onların müşterilerine ve sigorta şirketlerine dağılıyor.

Burada artık yalnızca sözleşme özgürlüğünü değil, kritik dijital altyapının kamusal sonuçlarını da konuşmak gerekiyor.

Bir şirketin hizmeti, dünyanın farklı ülkelerindeki hastanelerin, mahkemelerin, bankaların ve kamu kurumlarının günlük faaliyetleri için vazgeçilmez hâle geldiyse, bu hizmetin dayanıklılığı yalnızca iki şirket arasındaki ticari bir mesele olarak değerlendirilebilir mi?

Ve daha önemlisi, bir şirketin hatası binlerce işletmeye zarar verdiğinde, o zararı karşılamanın temel yolu neden hâlâ müşterinin kendi sigortası veya kendi yedek sistemi olmak zorunda?

Belki de dijital ekonominin yeniden tartışması gereken mesele tam olarak bu.

Dünyanın teknolojisini birkaç şirket yönetebilir. Ama bu şirketler çöktüğünde bütün dünyanın zararını yine bütün dünya ödemek zorunda olmamalı.