Türkiye’nin yapay zekâ altyapısı tartışmasında yeni ve somut bir platform devreye girdi. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde geliştirilen EVREN, veri hazırlama, veri etiketleme, model eğitimi, test, paylaşım ve çıkarım süreçlerini tek ortamda birleştiren yerli bir MLOps altyapısı olarak kullanıma açıldı. Platformun en dikkat çekici son adımı, 11 açık ağırlıklı büyük dil modelinden oluşan çıkarım servisinin kullanıcıların erişimine sunulması oldu.
Sistem yalnızca savunma sanayii şirketlerine kapalı bir ağ olarak tasarlanmıyor. SSB açıklamasına göre teknoloji şirketleri, akademisyenler, girişimciler ve öğrenciler de e-Devlet kimlik doğrulamasıyla platforma erişebiliyor. İstemler, model yanıtları ve kullanım kayıtları Türkiye’deki yüksek performanslı GPU altyapısında işleniyor. Böylece hassas verilerin yabancı bulut servislerine gitmeden yapay zekâ uygulaması geliştirilmesi amaçlanıyor.
EVREN’in ekonomik modeli de klasik bulut hizmetinden farklı. Platformda doğrudan ücret ödemek yerine katkı esaslı kredi sistemi bulunuyor. Kullanıcı veri seti yükleyerek, veri etiketleyerek veya eğittiği modeli paylaşarak kredi kazanabiliyor; bu krediyi daha sonra GPU gücü ve model çıkarımı için kullanabiliyor. Büyük dil modeli servisinin ilk döneminde, 1 Kasım 2026’ya kadar yapılan API çağrılarının kredi bakiyesinden düşülmeden sunulacağı açıklandı.
Platformun SSB içindeki en görünür savunucularından Siber Güvenlik ve Bilişim Sistemleri Daire Başkanı Murat Çizgel, hedefi şu sözlerle özetliyor: “EVREN büyüdükçe verimiz değere, birikimimiz teknolojiye, teknolojimiz ise stratejik kabiliyete dönüşecek.” Çizgel ayrıca platformun dokuz ay içinde bugünkü seviyesine geldiğini, ileride yerli büyük dil, görüntü ve ses modelleriyle güçlendirilmesinin planlandığını belirtiyor.
AA’nın aktardığı resmi verilere göre EVREN kısa sürede 7 bin 500 aktif kullanıcıya ulaştı. Platformda nesne tespiti, segmentasyon ve sınıflandırma gibi bilgisayarlı görü çalışmalarının yanı sıra büyük dil modeli çıkarımı yapılabiliyor. Mevcut uygulamaların EVREN’e bağlanması için OpenAI uyumlu API mimarisi sunulması da geliştiricilerin geçişini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Buradaki asıl mesele ‘yerli ChatGPT’ yapmak değil. EVREN daha çok, farklı modellerin Türkiye içinde çalıştırılabildiği ortak altyapı katmanı olarak konumlanıyor. Bu nedenle başarısı kaç kişinin sohbet ettiğiyle değil; üniversite, girişim ve kurumların kendi veri ve uygulamalarını gerçekten bu altyapı üzerinde geliştirmeye başlayıp başlamayacağıyla ölçülecek.
KUTU
EVREN ne sunuyor?
11 açık ağırlıklı büyük dil modeli, yurt içindeki GPU kümesi, tek API üzerinden erişim, bilgisayarlı görü için veri etiketleme ve model eğitimi, katkı karşılığı kredi sistemi ve e-Devlet ile kullanıcı doğrulama. Hedef, yapay zekâ geliştirme zincirini mümkün olduğunca Türkiye içinde tutmak.