Yapay zekâ yatırım patlamasının bugüne kadar en çok konuşulan kaynakları teknoloji şirketlerinin nakit rezervleri ve dev sermaye harcamalarıydı. Fakat veri merkezlerinin, enerji projelerinin ve yeni “neocloud” şirketlerinin önemli bölümü borç piyasalarından da para topluyor. ABD’de uzun vadeli tahvil faizlerinin yükselmesi bu nedenle yapay zekâ ekonomisinin görünmeyen maliyetini hızla artırıyor.
CNBC’nin aktardığı JPMorgan tahminine göre 2030’a kadar yapay zekâ bağlantılı şirketler ve veri merkezi projeleri yaklaşık 4,1 trilyon dolarlık borç ihraç edebilir. ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5’in üzerine çıktığında, yeni borçlanan şirketlerin yatırımcıyı çekebilmek için daha yüksek faiz ödemesi gerekiyor. Amazon, Microsoft, Google ve Meta gibi yatırım yapılabilir kredi notuna sahip devler için bu yük daha yönetilebilir; ancak CoreWeave gibi borç yoğun altyapı şirketlerinde aynı faiz artışı bilançoyu doğrudan etkiliyor.
CoreWeave kendi düzenleyici bildiriminde, değişken faizli borçları üzerinden faiz oranlarındaki her 1 puanlık artışın yıllık faiz giderini yaklaşık 30 milyon dolar yükseltebileceğini söylüyor. SoftBank’ın bu hafta yaptığı 11,1 milyar dolarlık yüksek getirili tahvil satışında bazı vadelerde faizin yüzde 9,75’e kadar çıkması da sermayenin artık ne kadar pahalı olduğunu gösteriyor.
Siebert Financial yatırım direktörü Mark Malek, yapay zekâ yarışındaki bazı şirketlerin finansman konusunda fiyat seçme lüksünün kalmadığını belirterek “Mümkün olduğunca çok sermaye toplamak zorundalar” diyor. Mitsubishi HC Capital America yöneticisi Riley Thompson da kreditörlerin artık her projeye aynı iştahla yaklaşmadığını söylüyor: “50 neocloud yerine piyasanın gerçekten ilgilendiği belki 20 tane var.”
Bu tablo hemen bir çöküş anlamına gelmiyor. Yapay zekâ hizmetlerine talep güçlü kaldığı sürece kredi verenler de yüksek faiz karşılığında yeni projeleri finanse etmeye devam edebilir. Ancak veri merkezinin tamamlanması gecikir, elektrik bağlantısı bulunamaz veya model şirketlerinin büyümesi beklenenden düşük kalırsa; pahalı borç bir anda yatırım hikâyesinin en zayıf halkasına dönüşebilir. Yapay zekâ balonuna ilişkin tartışmanın bundan sonraki göstergelerinden biri yalnızca hisse fiyatları değil, şirketlerin hangi faizle borç bulabildiği olacak.
KUTU
Faiz neden veri merkezini bu kadar etkiliyor?
Veri merkezleri daha ilk müşteriyi almadan milyarlarca dolarlık arazi, bina, elektrik bağlantısı ve sunucu yatırımı gerektiriyor. Proje uzun vadeli borçla finanse edilmişse tahvil faizindeki yükseliş, daha işletme başlamadan maliyeti büyütüyor. Gecikme yaşanırsa faiz işlemeye devam ettiği için risk daha da artıyor.