Yapay zekâ yatırım patlamasının boyutunu anlamak için yalnızca Nvidia satışlarına bakmak artık yeterli değil. Goldman Sachs Global Institute ile Goldman Sachs Research tarafından hazırlanan çalışma, bugünkü çip talebi ve veri merkezi varsayımlarından hareketle 2026 ile 2031 arasında yapay zekâ altyapısına yaklaşık 7,6 trilyon dolar sermaye harcaması gerekebileceğini hesaplıyor. Yıllık harcama baz senaryoda 2026’daki 765 milyar dolardan 2031’de yaklaşık 1,6 trilyon dolara çıkıyor.
Rakamın büyük kısmını işlem kapasitesi oluşturuyor. Goldman’ın modelinde çipler ve sunucular toplam harcamanın yaklaşık 5 trilyon dolarlık bölümünü taşırken, geri kalanı veri merkezlerinin inşası, soğutma, ağ altyapısı ve elektrik üretimi ile dağıtımına gidiyor. Bir yapay zekâ rafının onlarca hızlandırıcı, yüksek bant genişlikli bağlantılar, sıvı soğutma ve çok yüksek elektrik kapasitesi gerektirmesi, klasik veri merkezlerinin maliyet yapısını kökten değiştiriyor.
Ancak Goldman raporu 7,6 trilyon doları “olacak rakam” diye sunmuyor. Hesap; Nvidia’nın pazar payı, yeni çiplerin fiyatı ve kullanım ömrü, veri merkezlerinin megavat başına inşaat maliyeti ve elektrik altyapısının nasıl kurulacağı gibi çok sayıda varsayıma bağlı. Örneğin çiplerin daha hızlı eskiyip yenilenmesi veya yeni veri merkezlerinin beklenenden pahalıya mal olması toplamı yüz milyarlarca dolar değiştirebilir.
Bankanın kendi içinde bile bu harcamaların geri dönüşü konusunda tam fikir birliği yok. Goldman’ın küresel hisse araştırmaları başkanı James Covello, yapay zekâ yatırımlarının ekonomik karşılığını değerlendirirken “Bir noktada para kazanmanız gerekiyor” diyor. Covello’ya göre yarı iletken şirketleri rekor kârlar üretirken, model şirketleri ve altyapıya milyarlar akıtan hyperscaler’ların aynı ölçüde getiri yaratamaması uzun süre devam edebilecek bir denge değil.
Bu nedenle 7,6 trilyon dolarlık rakam yalnızca yatırım büyüklüğünü değil, sektörün önündeki ekonomik sınavı da gösteriyor. Yapay zekâ şirketleri bu altyapıyı dolduracak kadar gelir üretebilirse bugünkü dev yatırımlar yeni bir sanayi altyapısının temeli olacak. Kurumsal müşteriler yeterli verimlilik ve kâr artışı görmezse, aynı rakam gelecekte aşırı yatırımın ölçüsü olarak hatırlanabilir.
KUTU
7,6 trilyon dolar ne demek, ne demek değil?
Bu sayı Goldman Sachs’ın bugünkü çip satış tahminlerinden ve altyapı maliyetlerinden türettiği baz senaryo. Bir şirket harcama taahhüdü ya da kesin piyasa tahmini değil. Hesaplama; çip fiyatı, kullanım ömrü, veri merkezi maliyeti, enerji altyapısı ve talep gibi varsayımlar değiştikçe ciddi biçimde yukarı veya aşağı oynayabilir.