Washington çevresindeki hava sahasında kullanılmaya başlanan yeni hava trafik yazılımları Amerikan Kongresi'nin gündemine girdi. Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava akışını ve güzergâh planlamasını desteklemek için yeni araçlar deniyor. Ancak milletvekilleri bu sistemlerin kullanıma alınma sürecinde yeterli güvenlik testi ve çalışan eğitimi yapılıp yapılmadığını öğrenmek istiyor.

Federal News Network'ün haberine göre 20'den fazla Kongre üyesi, ABD'nin bağımsız denetim kurumu Government Accountability Office'e başvurarak iki sistemi incelemesini talep etti. Bunlar Flow Management Data and Services (FMDS) ve Strategic Management of Airspace, Routes and Trajectories (SMART) olarak adlandırılıyor.

SMART ve FMDS'nin amacı hava trafiğine ilişkin verileri ve güzergâh yönetimini desteklemek. Ancak bu, yapay zekânın pilotların veya kontrolörlerin yerini alarak uçakları bağımsız biçimde yönettiği anlamına gelmiyor. İtirazlar daha çok hangi kararların yazılım tarafından önerileceği ve bu önerilerin güvenliğinin nasıl doğrulanacağı üzerinde yoğunlaşıyor.

Milletvekilleri Ulaştırma Bakanlığı ile FAA yönetiminden test sonuçlarının açıklanmasını, özellikle Washington çevresindeki hassas bölgenin neden pilot alan seçildiğinin anlatılmasını istedi. Bazı temsilciler güvenlik mekanizmaları tamamlanana kadar uygulamanın durdurulması gerektiğini savunuyor.

Hava trafik kontrolörlerini temsil eden NATCA sendikası, yeni teknolojilerin deneyimli personelin mesleki değerlendirmesini desteklemesi ama onun yerini almaması gerektiğini belirtti. Çok karmaşık bir hava sahasında bir yazılımın önerisinin yanlış anlaşılması veya geç uygulanması bile ciddi sonuçlar yaratabilir.

Bu güvenlik tartışması, kontrolör açığıyla aynı döneme denk geliyor. FAA'nın yeterli sayıda uzman yetiştirememesi ve sertifikasyon süreçlerini hızlandırmakta zorlanması daha önce de denetim raporlarına konu olmuştu. Yeni bir otomasyon sisteminin personel yetersizliğini telafi edeceği varsayımı, çalışanların yeterince eğitilmediği koşullarda yeni sorunlar doğurabilir.

Milletvekilleri hem sistemlerin devreye alınmadan önce nasıl test edildiğini hem kullanıldıktan sonra nasıl izleneceğini öğrenmek istiyor. Haber, uçuş güvenliğinde asıl meselenin 'yapay zekâ kullanılsın mı?' değil, kritik bir karar sisteminde insan sorumluluğunun ve bağımsız denetimin nasıl korunacağı olduğunu gösteriyor.