En başından beri GSM Abone sayıları

Sizler ve olur olmaz gazete haberleri yapanlar için GSM dünyasındaki abone sayılarının artışını ilk gününden, yani 1994 yılından itibaren etkileşimli bir tablo halinde çıkardım. Rakamlar BTK’nın faaliyet raporlarından alındı. Genelde farklı faaliyet raporlarında aynı konu için farklı rakamlar çıkabiliyor çünkü ilerleyen yıllar içinde güncellemeler geliyor. Ben bu konuyu sizin için en son verilen en doğrusudur mantığıyla çıkardım.

Biraz rakamları açmak gerekirse… 1998 yılına kadar durağan bir yapı izliyor GSM abone sayıları ülke nüfusuna oranla… Ülke nüfusuna oranla diyorumm çünkü tabloya bakacak olursanız bayağı yatay bir yapı izlese de aslında her sene iki katına çıkıyor neredeyse.

Rakamlar olgunlşınca yükseliş grafiksel olarak hızlanıyor. İlk düşüş ki kendisi 3 milyona yakın, 2009 yılında gerçekleşiyor. Hatırlayanlar olacaktır o yıllarda çıkan numara taşınabilirliği ve ara bağlantı ücretlerinin değiştirilmesi yönetmeliğinin arkasından geldi bu.

Bugün bize saçma gelebilir ama o yıllarda insanlar değişik GSM şirketleri için ceplerinde değişik telefonlar taşıyorlardı. Bu yönetmelikler çıktıktan sonra diğer operatörleri aramak da kendi operatörünü aramakla hemen aynı noktaya geldi bir de üstüne numara taşıyabilince insanlar bu kadar telefona gerek yok dedi ve 3 milyon telefon neredeyse haftalar mertebesinde kapandı. Olayın eski haline dönmesi 2,5 yılı buldu…

Not: BTK’ya bu rakamları halen düzenli olarak paylaştığı için teşekkür ederim. Umarım geçmişe yönelik baz istasyonu sayısından abone harekelerine kadar yaşananları yine aynı şeffaflıkla vermeye devam eder…

İşletmecilerin Net Satış Gelirleri

İşletmecilerin net satış gelirlerine 2004 yılından itibaren bakınca bayağı konuşacak bir konu çıkıyor. Mavi çizgi, Türk Telekom, devletten aldığı gazla rakiplerine karşı inanılmaz şekilde avantajlı görünüyor başlarda. Ama sonra 2005 yılında bir şey oluyor: Türk Telekom özelleşiyor. Halk olarak sevinmemizi hakkaniyet adına sinir olmamazı gerektiren bir olay gerçekleşiyor: Türk Telekom’un daha fazla kazanmasına izin vermiyor devlet özelleşmenin ardından. E sen kazanırken iyiydi diyemiyor tabii şirketi satın alan yabancı ortak. Sonrasında hep yatay hep yatay bir seyir izliyor satışlar. Ama belli ki daha fazla artmayacak artık onun net satışları…

Turkcell, sarı çizgi trendi çok acayip. Hep yukarı en yukarı bakış açısı var. Her ne kadar bunun karlılığa etkisi her zaman aynı olmasa da satışlarını hep en çok artıran şirket oldu. 2004 yılında Türk Telekom ile arasında 1,5 milyar TL fark varken 2014 yılında bu farkı kendi lehine 2,5 milyar TL’ye çevirmeyi bildi. 2007 yılından sonra tartışmasız lider oldu.

Vodafone trendleri çok enteresan. 2006 yılında Telsim’i devraldı. Devlette kaldığı öncesi aylarda satışları düştüğü için bir ara Avea ile başabaş duruma geldi. Ama sonrasında gaza basarak ciddi bir zıplama yaşadı. Ama o zamanki yanlış stratejiler yüzünden 2009 yılında tekrar Avea ile başa baş seviyesine geldi. Sonra aradaki mesafeyi açarak büyüdü de büyüdü. 2009 yılındaki numara taşınabilirliği ve 3G gibi trendleri iyi yakaladı. Herkes dururken o arayı açmayı bildi. Bu yüzden de 4G gibi bir dönemi iyi değerlendirmesi beklenebilir.

Avea hemen her zaman büyüdü. 2004 yılında resmen kurulduğu için bu tabloyu o tarihten itibaren başlatmakta fayda gördüm. Hiç zılama yapmadı, inanılmaz bir büyüme kaydetmedi. Ama her daim büyümeyi bildi. Ancak bu büyüme çok açık bir biçimde görülüyor ki rakipleri büyük hatalar yapmadığı sürece onun üçüncülük konumunu değiştirmeyecek.

İşletmecilerin Yatırımları

Şirketlerin yaptıkları yatırımlar tablosu heyecanlı dizi filmleri andırıyor. Hep bir kavga dövüş. Her an her şey olabilir gibi bir tablo bu. Şirketlerin kazandıklarını otomatik olarak yatırıma aktarması durumu yok burda. Bazen az bazen çok yatırım yapıyorlar.

Örneğin Türk Telekom… Bir artıyor bir eksiliyor. Turkcell… 3G gibi zamanlarda inanılmaz derecede para harcıyor ki bunun karşılığını abone ve maddi getiri olarak kesinlikle alıyorlar. Vodafone ve Avea da böylesi zamanlarda ciddi harcamalar yapıyor. Ama görünen o ki bu harcamaların ardından elde avuçta ne varsa bitiriyorlar ve sonraki senede yatırımları düşüyor. Hepsi için bu öngörü doğru çıkıyor tabloya baktığınızda.

Yani içinde bulunduğumuz sene 4G ardından yatırımların uçtuğunu göreceğiz. Bu trend 2016 boyunca sürecek ve 2017’de yatırımlar bariz bir biçimde duracak izlenimi uyanıyor bizde… Tablolar katil balina yüzüş trendini andırıyor: Hızla yüzüp suyun 10 metre üstüne kadar zıplıyorlar sonra dipten gidiyorlar, ardından yine zıplıyorlar.

Şurası bir gerçek, Vodafone ve Avea gibi takipçiler ne zaman para harcasa gelirlerini artırıyorlar.

Genişbant İnternet Kullanıcı Sayısı

Bu aslında bir ibret tablosu. Türkiye’de genişbant internetin çok değil 2003’te dipte olduğunu görebiliyoruz. Yavaş yavaş gelişiyor ve zıplamayı ne zaman yapıyor? 3G geldikten sonra… Çünkü insanlar karasal hatlarla alamadıkları hızı 3G ile almaya başladılar. Muhtemelen 3G için yaygılaştırılan fiberin de bu alanda çok ciddi bir etkisi var. Umarız aynı etki 4G için yapılan çalışmalarda da sürer…

İnternet Sağlayıcıları Pazar Payı

Bu tablo 2015 yılının ikinci çeyreğinde piyasada internet satanların pazar payını gösteriyor. Bu tabloya bakınca bu ülkede rekabet tahsis edilebilmiştir demesin kimse. Bu ülkede iletişim hala tekelin dibinde. Emeği geçemeyenleri bir kez daha kutlamak istiyoruz…

GSM Şirketlerin Karlılıkları

Bu tablo da Türkiye’de kimin doğru kimin yanlış iş yaptığının en önemli göstergesi. Son beş yılın karlılık tablosuna baktığımızda doğru fiyat ve yanlış fiyatın ne demek olduğunu anlayabiliyorsunuz. Avea kullanıcılara ucuza cep telefonu ve internet kullandırıyor belki ama bildiğiniz zararda dip yapmış durumda. Yine bu tablo gösteriyor ki Avea lisansının süresi bitinceye kadar ağzıyla kuş tutsa arayı kapatamayacak. Turkcell hep belli bir karlılık seviyesini korumuş durumda. Son iki senedir karda görülen Vodafone’un da bu karlılıkla kendini amorti etmesini beklemek saflıkolur. Önümüzdeki maçlarda neler olup biteceğini hep beraber göreceğiz.